Qlaukomadan bəhs etdik, amma qlakomanın norması haqqında məlumat vermədik.
Yəni qlaukoma nə idi? Gözdaxili təzyiqin yüksəlməsi idi. Yəni gözdaxili təzyiqin normasının nə olduğunu bilməliyik ki, artıqda xəbərimiz olsun.
Çünki gələcək yazılarda rəqəmləri qeyd edəcəyik. Oxuyanlar ən azından normanın nə olduğunu bilsinlər ki, biz rəqəmləri görəndə onlar da işin fərqində olsunlar – nə qədər çoxdur, nə qədər azdır deyə.
Normada gözdaxili təzyiq: 10 ilə 21 mm civə sütunu arasındadır. Normamız bu şəkildədir.
Müayinə metodlarından daha sonra ayrıca bəhs edəcəyəm, amma əsas məqamı qeyd edim.
Günümüzdə ən çox istifadə olunan, bütün klinikalarda ən çox istifadə olunan pnevmatonometriyadır. Pnevmatonometriyanın üstün tərəfi çox qısa vaxtda, xəstəyə çox əziyyət vermədən ölçülən rəqəmlərdir. Və pnemotonometriyanın normaları 10-dan 21-ə qədərdir.
Çox fərqli digər gözdaxili təzyiq ölçülmə metodları var, o metodların da özünə görə normativ dəyərləri bir az fərqli ola bilər. Amma dediyim kimi bizim dünyada əsas istifadə olunan pnevmatonometriya norması 10-dan 21-ə qədərdir.
Bu işin “qızıl standartı” dediyimiz “Goldmann applanasion tonometriyası”. Bunda da yenə 12 – 22 arası normadır.
Və digər, çox-çox əvvəllərdən, sovetlərdən qalma bir müayinə metodumuz var idi – Maklakov metodu. Maklakov metodu ilə bəlli bir yüklərlə gözə təmas olunur və gözün yükün səthində əmələ gətirdiyi izə görə ölçülər ölçülürdü. Onlarda da 26-ya qədər, 16-26 arası norma sayılır.
Bu fərqlilikləri niyə vurğulayıram?
Bəzən olur, biz xəstəyə deyirik ki, təzyiq 21-ə qədər olmalıdır. Xəstə getdi, rayonda bir yerdə təzyiqini ölçdürdü. Təzyiq orada 25 çıxdı və xəstə panikləməyə başladı.
– Doktor, sizin yanınıza gələndə 19 idi. Gəldim, rayonda ölçdürdüm, təzyiqim 25 çıxdı. Niyə bu qədər çoxalıb?
– Hansı metodla ölcülüb?
– Bir yüklə. Nəisə uzatdılar, belə bir şeylə gözümə toxundular, buraxdılar.
Hə, baxırsan, Maklakovla ölçülüb, Maklakovun da norması onsuz da 26-ya qədər idi. Yəni 24-25 ora üçün də norma sayılır.
Amma bundan sonrası üçün bizim əsas istifadə etdiyimiz pnemotometriyanın rəqəmləridir və yazılarda da bu rəqəmlər üzərindən gedəcəyik…
Bir daha təkrarlayıram. Normativ gözdaxili təzyiq 10-dan 21-ə qədərdir.
Bundan əlavə bir də korreksiya olunmuş gözdaxili təzyiq var. Başqa bir yazıda bu haqda məlumat verirəm.